انتخاب صفحه
شماره 4692 - پنجشنبه 22 شهریور 1397
شماره های پیشین:

سرمقاله

روزهای سخت اقتصادی

 مهدی عباسی

اوضاع اقتصادی کشور این روزها حال خوشی ندارد. شرایط روز به روز حادتر می‌شود و تلاش‌های مسوولان هم تا این لحظه هنوز نتوانسته به ثبات و بهبود شرایط بینجامد. نوسانات ارز همچنان بر پیکر اقتصاد ضربه وارد می‌کند و نگرانی از آینده سبب شده تا این بحران‌ها، قابل کنترل نباشند.
اگرچه دولتمردان معتقدند که دلار دلال‌ها و کف بازار فقط 3 درصد بازار ارز را شامل می‌شوند، اما قیمت همین 3 درصد فعلا در مبادلات روزانه مردم اثرگذار است و نوساناتش، شرایط اقتصادی را مدیریت می‌کند. یک روز صعودی می‌شود و روز دیگر نزولی و هیچ تحلیل منطقی درباره این بالا و پایین رفتن‌ها وجود ندارد.
در این میان اما، سودجویان و رانت‌دارها از این اوضاع نابسامان بهره می‌برند و مردم عادی و عموم جامعه هر روز از ارزش دارایی‌هایشان کاسته و به نگرانی از فردایشان افزوده می‌شود.
رئیس جدید بانک مرکزی هم که با بسته جدید ارزی روی کار آمد، نه تنها نتوانسته اوضاع را مدیریت کند، بلکه گاه با برخی اظهار نظرهایش به بحرانی‌ شدن شرایط کمک کرده است. حتی سامانه ارزی نیما «نظام یکپارچه مدیریت ارزی» هم علی‌رغم همه امیدهایی که وجود داشت، کارنامه اثرگذاری نداشته است و صادر کنندگان شبه دولتی به دلیل تفاوت معنادار نرخ ارز در این سامانه با نرخ ارز در بازار آزاد، تمایل چندانی برای فروش درآمد ارزی در سامانه نیما ندارند و با دور زدن‌های مختلف می‌کوشند تا درآمد ارزی از صادرات را یا با تاخیر و یا شنیده شده حتی با اعلام کمتر از میزان واقعی به سامانه ارائه دهند و مابقی را یا نگهدارند و یا قاچاقی به بازار آزاد ببرند.
حتی رئیس جمهور هم به معترضان این بازار پیوسته و در اظهاراتی تاخیر در فروش ارز از سوی شرکت‌های صادراتی را خیانت به کشور خواند و دستور عزل و معرفی این افراد به دادگاه را داد.
نکته قابل توجه اینجاست که شرکت‌های عمده صادراتی در بخش پتروشیمی، محصولات پایه نفتی و کانی‌های فلزی است که طبق گفته مسوولان وزارت صنعت، معدن و تجارت، اکثرا شبه دولتی وابسته به هلدینگ‌های بزرگ سرمایه‌گذاری و با مدیریت دولتی یا وابسته به نهادها هستند.
طبیعی است به دلیل این اختلاف قیمت، اگر نظارت جدی‌تری صورت نگیرد، این تاخیرها و دورزدن‌ها ادامه می‌یابد.
اما عدم ارائه درآمد ارزی صادرات به سامانه نیما فقط مشکل اساسی بازار ارز نیست، بلکه کارشناسان معتقدند به دلیل فقدان گمرکات تخصصی امکان سنجی ارزش واقعی صادرات و واردات وجود ندارد و این امبر سبب شده تا صادر کننده به کم اظهاری و وارد کننده به پراظهاری روی آورد تا در این آشفته بازار، از رانت ارزی بیشتری بهره ببرد.
اینها تنها گوشه کوچکی از دورزدن‌های سامانه نیما است که مقامات هم از آن مطلع هستند. براین اساس ضروری است اقدامات جدی‌تر در نظارت صورت گیرد. آبان ماه، روزهای پرالتهاب‌تری برای اقتصاد کشور است. مرحله اصلی تحریم‌ها اجرایی می‌شود و اگر از امروز آمادگی لازم برای ضربه دوم تحریم‌ها را نداشته باشیم، قطعا شوک اقتصادی سنگین‌تری برپیکره کشور وارد می‌شود.
آسیب‌شناسی دقیق‌تر اقدامات اقتصادی در کنار اتخاذ تصمیمات عملیاتی باید در دستور کار باشد.
ضمن اینکه فراموش نشود، مهمترین مساله در شرایط کنونی ایجاد آرامش اقتصادی در کشور است. مدیریت بازار ارز و جلوگیری از نوسانات لحظه‌ای زیاد، می‌تواند اقتصاد کشور را برای عبور از این بحران‌ها واکسینه کند.

لطفا نظر خود را درباره این مطلب بیان نمایید

draggablePen