انتخاب صفحه
شماره 4744 - دوشنبه 28 آبان 1397
شماره های پیشین:

اقتصاد ایران در انتظار سازوکار SPV به جای SWIFT است

نارضایتی ترامپ از تلاش اروپا برای نجات برجام

اتحادیه اروپایی ظاهرا تلاش می کند در مسیر ایجاد سازوکارهای تازه برای اجرایی شدن SPV (سازوکار ویژه مالی) و حراست از دستاوردهای برجام قدم بردارد. این تلاش اما از سوی مقامات آمریکایی با واکنش‌های مختلفی مواجه شده است، از انکار تا اعتراض ، از تمسخر تا تهدید اروپا. به گزارش ایرنا، تحریم‌های ایران چقدر اثرگذار است؟ این پرسشی است که از آغاز خروج آمریکا از توافق هسته ای با ایران در رسانه‌ها و محافل سیاسی داخل و خارج مطرح بوده است. پرسشی که تردیدهای جدی در میزان اثرگذاری این تحریم‌ها و کارایی آن‌ها در تحقق اهداف آمریکا را به وجود آورده است.
گرچه در اثربخشی تحریم‌های یکجانبه آمریکا علیه ایران شکی نیست اما میزان این اثرگذاری با توجه به شواهد موجود محل پرسش است. اقتصاد ایران که پیش از آغاز تحریم‌های آمریکا، شرایط متلاطمی را تجربه می‌کرد پس از آغاز دور دوم تحریم‌ها به آرامش نسبی رسیده است.
بازارهای ایران دستکم در حوزه ارز و طلا روزهای آرامی را می‌گذراند، اروپا در تلاش است تا سازوکار ویژه خود برای ارتباط مالی با ایران را به مرحله اجرا نزدیک تر کند. این میان اما کاخ سفید هرروز ادعای تازه ای درباره اثرگذاری این تحریم‌ها و سازوکار اروپا مطرح می‌کند. دلیل این توصیفات هرچه باشد نتیجه را می‌توان با قاطعیت ناکامی آمریکا در بهم ریختن اقتصاد ایران، حداقل در کوتاه مدت دانست. هرچند نباید فراموش کرد که آمریکا هم در اثربخشی تحریم‌های خود بیشینه حربه‌های سیاسی، اقتصادی و رسانه ای را به کار می‌بندد. ابتدا از تحریم نشدن دارو و مواد غذایی در ایران می‌گوید و پس از آشکار شدن دروغ خود وزیر امورخارجه ایران را هدف هجمه قرار می‌دهد. از دیگر سو سازو کار مالی ایران و اروپا را مورد تمسخر قرار می‌دهد اما با جدی تر شدن اجرا آن را انکار و در تازه‌ترین واکنش‌ها اروپا را تهدید می‌کند.
 SPV  و آمریکا، از انکار تا اعتراض
تابستان سال جاری و در بحبوحه تلاش اروپا برای ایجاد سازوکار مالی به منظور ادامه مشارکت در اقتصاد ایران، جان بولتون مشاور امنیت ملی کاخ سفید ضمن تمسخر این تلاش‌ها، گفت در نهایت تعداد معدودی از شرکت‌های کوچک از اروپا به کار با ایران ادامه خواهند داد.بولتون در آغاز پاییز اما به لحن تهدید با اروپا سخن گفت و در واکنش به تصمیم اتحادیه اروپا برای ایجاد نظام مالی با ایران افزود: اتحادیه اروپا در لفاظی کردن قوی و در اجرا ضعیف عمل می‌کند. ما پیشرفت این ساختار (مالی) که هنوز وجود ندارد و تاریخ مشخصی هم برای به‌وجود آورد آن ارائه نشده، زیر نظر داریم. اجازه نمی‌دهیم اروپا یا هرکس دیگری از بند تحریم‌هایمان فرار کند.
با جدی تر شدن اقدامات ایران و اروپا در ایجاد سازوکارهای تازه و ویژه مالی با ایران، برایان هوک رییس گروه «اقدام ایران» در وزارت امور خارجه آمریکا، روز پنجشنبه 24 آبان بانک‌‌های، موسسات و شرکت‌های اروپایی را که قصد همکاری با سازو کار مالی اتحادیه اروپا را دارند تهدید کرد و گفت: اقدامات آن‌ها در حکم ارسال سیگنال نامناسب در زمان نامناسب است.
گرچه از جزییات حساب ویژه ایران با اروپا که به SPV شهرت یافته اطلاعات دقیقی در دست نیست اما به نظر می‌رسد با جدی تر شدن این تلاش‌ها و نزدیک شدن سازوکار مورد اشاره به مرحله اجرا، کاخ سفید هم از مرحله تمسخر آن به انکار و سپس اعتراض و تهدید رسیده است.
اروپا در پی استقلال مالی و سیاسی
تقلیل انگیزه قاره سبز در حفظ برجام و تعاملات خود با ایران، به یک عامل یعنی حمایت از توافق هسته ای، ساده‌سازی مساله است. اروپا در پی مستقل سازی اقتصاد و حتی سیاست خود از آمریکاست تا از آسیب‌های یکجانبه گری‌های آمریکا در امان بماند. سو قاره سبز از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ تاجر کاخ سفید بیش از گذشته اطمینان حاصل کرده است که چندان نمی‌تواند به قول‌ها و قراردادهای ترامپ امیدوار و دلخوش بماند. از همین رو در تلاش است زمان برای استقلال را از دست ندهد. این میان صرف نظر از انگیزه اروپا ایران می‌تواند به نتیجه بخش بودن تلاش‌های قاره سبز امیدوار بماند.
گرچه پیش شرط‌های این امیدواری هم در داخل و هم در خارج با چالش‌های بسیاری روبروست. از بی اعتمادی بخشی از بدنه سیاسی در ایران به اروپا تا دلارها و ریال‌هایی که برای کم رنگ سازی این پیش شرط‌ها در خارج از مرزهای ایران خرج می‌شود.
گروه‌ها و گرایش‌های بسیاری در داخل ایران، بی تمایل به قطع رشته ارتباطی ایران و اروپا نیستند تا هم مسیر هرگونه تعامل با بیرون مرزها را ببندند و هم دولت را این بار به سبب بدعهدی اروپا مورد سرزنش قرار دهند. ایستادن اروپا بر سر عهد برجام هم برای آمریکا و هم رقبای منطقه ای ایران گران آمده و برای عبور قاره سبز از ایران حاضر به هر گشاده دستی و ارائه امتیاز هستند.
فاکتورهای پیروزی بخش در نبرد برجام
این روزها برجام میدان جنگ سردی را می‌ماند که یک سوی آن اروپا است و ایران تا برجام را از دست درازی ترامپ مصون دارند و از سوی دیگر آمریکا و رژیم صهیونیستی و برخی حاشیه نشین‌های خلیج فارس هستند تا ایران را به قعر انزوای بین المللی رهنمون شوند. شرط عقل و انصاف در این جنگ نابرابر حمایت از سربازان خط مقدم یعنی تیم دیپلماسی است. 
نباید فراموش کرد که تهدید اروپا از سوی آمریکا، یا تمایل این قاره بر عبور از آمریکا حتی در بُعد نظامی (در قالب تشکیل اروپا) دستاورد قابل انکاری نیست و نتیجه سال‌ها و ماه‌ها تلاش تیم وزارت خارجه ایران است. شفاف سازی‌های مالی داخلی و محافظت از دستاوردهای برجام هم می‌تواند اروپا را در تسریع اجرای سازوکارهای ویژه مالی با ایران و ناکام سازی بیش از پیش آمریکا یاری رساند.
 

لطفا نظر خود را درباره این مطلب بیان نمایید

draggablePen