انتخاب صفحه
شماره 4812 - پنجشنبه 18 بهمن 1397
شماره های پیشین:

از درون سینما برای سینما چاله می‌کنند

محسن تنابنده بعد از بازی در مجموعه پایتخت و کارگردانی گینس با فیلم قسم در سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر حاضر شده است. او معتقد است که شفاف‌سازی و مشخص شدن بودجه فیلم‌ها اصلاً بد نیست اما متاسفانه گروهی از سینماگران از این مسئله استفاده می‌کنند تا برای دیگران چاله بکنند و سینمای ما از درون دچار معضل شده و برخی از سینماگران از درون سینما برای یکدیگر معضل ایجاد می‌کنند. ایلنا به مناسبت اکران این فیلم و استقبال منتقدان از آن با تنابنده گفت و گویی داشته است که بخشی از آن را میخوانیم:
 شما در دومین اثر سینمایی خود سراغ یک موضوع ملتهب رفته‌اید. از قرار معلوم سینما برایتان بیشتر جای ریسک و تجربه است.
خیلی با این گزاره‌ای که مطرح کردید موافق نیستم زیرا حتی اگر به سریال پایتخت نگاه کنید معلوم می‌شود که این سریال نیز پروژه سختی بود و این سختی حتی در داستان نیز وجود داشت یعنی اینکه یک خانواده معمولی در چالش‌های عجیب و غریبی قرار می‌گیرند. اساساً مخاطب برای من در سینما و تلویزیون بسیار مهم است زیرا سینما مکانی است که عده‌ای در آن به تماشای فیلم می‌نشینند و اگر این عده نباشند، اصولاً سینمایی وجود ندارد البته مدیوم سینما و تلویزیون برای ما کمی‌تفاوت دارد اما اینگونه نیست که کارهای تلویزیونی را سهل بگیرم یا کارهای سینمایی را بسیار جدی بلکه هر دو در اندازه خود برایم جدی هستند. در هر دو مدیوم قصه رخدادگاه خود را برای من تعیین می‌کند اما سینما برای من در قصه‌گویی چالش‌برانگیزتر است. 
 داستان قسم براساس پژوهش خاصی شکل گرفت یا ما به ازای بیرونی داشت؟
داستان فیلم قسم 10 سال همراه من بود و فرصت ساخت آن پیش نمی‌آمد زیرا بسیار چالش‌برانگیز و تامل‌برانگیز بود. یک قانون فقه قضایی وجود دارد به نام قسامه که افراد زیادی از آن اطلاع ندارند اما بسیار قانون مهمی‌است. مدتی قصه را کنار گذاشته بودم اما در سال جاری در بسیاری از رسانه‌ها دیدم که چندین بار این مسئله با حکم قاضی اجرا شده است. به نظرم رسید که هم اکنون فرصت ساخت این قصه است. 
 یکی از ویژگی‌های آثاری  که شما در ساخت آنها مستقیم یا غیرمستقیم نقش داشته‌اید مثلا در پایتخت، هفت دقیقه تا پاییز، استشهادی برای خدا و قسم این است که داستان‌های آنها چه در زبان طنز و چه به صورت جدی به مسئله قضاوت می‌پردازد. انگار قضاوت کردن آدم‌ها درباره یکدیگر مسئله ذهنی شما به عنوان فیلمساز است.
 یکی از ویژگی‌های انسان با دیگر مخلوقات توان قضاوت کردن است اما اینکه بعضی‌ها قیافه روشنفکری به خود می‌گیرند و مثلاً می‌گویند در زندگی قاضی نباشیم و قضاوت نکنیم به هیچ عنوان شدنی نیست. زیرا ما در طول زندگی دائم در معرض قضاوت کردن و قضاوت شدن هستیم. من در فیلم قسم در کنار مطرح کردن این مسئله نمی‌خواستم درباره قانون قضاوت کنم بلکه قانون را مطرح می‌کنم و نشان می‌دهم که چه تاثیری در زندگی ما دارد. آنچه که باعث به وجود آمدن اندیشه می‌شود و ما را به فکر فرو می‌برد به نوعی مسئله قضاوت است. به همین دلیل سعی کرده‌ام در قسم قضاوت را به چالش بکشم و نشان بدهم که ما دچار قضاوت غلط نیز می‌شویم. اصلاً حکم ندادم که کدام سمت قضاوت صحیح است بلکه برای من چالش قضاوت مهم بوده است.
 گفته می‌شود اوج تهیه‌کننده فیلم است، درست است؟
تهیه‌کننده فیلم قسم کاملاً خصوصی است. الهام غفوری و جلیل شعبانی تهیه‌کنندگی فیلم را برعهده دارند. شفاف‌سازی و مشخص شدن بودجه فیلم‌ها اصلاً بد نیست اما متاسفانه گروهی از سینماگران از این مسئله استفاده می‌کنند تا برای دیگران چاله بکنند. 
متاسفانه امروز سینمای ما از درون دچار معضل شده و برخی از سینماگران از درون سینما برای یکدیگر معضل ایجاد می‌کنند و با سنگ‌اندازی برای دیگران تلاش می‌کنند تا شرایط را فقط برای کار خود فراهم کنند و این اصلاً خوب نیست. وقتی در خارج از سینما اختلاس‌های مختلف می‌شود و ارقام میلیاردی و پول‌های کثیفی بسیار بیشتر از آنچه در سینما وجود دارد جابجا می‌شود این مسئله درست نیست که ما همه فوکوس خود را روی سینما بگذاریم و بدتر آنکه خودمان در درون سینما برای یکدیگر جفت‌پا بیندازیم. باید هرکدام از ما سعی کنیم که شرایط بهتر ایجاد کنیم و به‌جای آنکه به دنبال خراب کردن حریف باشیم فیلم خودمان را خوب بسازیم. البته من نیز درک می‌کنم که پول‌های ناسالمی‌بعضاً وارد سینما شده است اما حجم این پول‌ها به اندازه‌ای نیست که به آن پرداخته می‌شود یا عده‌ای دنبال زیر سوال بردن کلیت سینما هستند.
 فیلم در بخش سودای سیمرغ قرار دارد و از سوی منتقدان نیز با واکنش‌های مثبتی همراه بوده و مخاطبان مردمی‌هم آن را دوست داشتند. چه چشم‌اندازی برای فیلم در بحث داوری می‌بینید؟
اصولاً وقتی به عنوان فیلمساز فیلمی‌را وارد جشنواره می‌کنیم یقیناً به دنبال آن هستیم که مورد قضاوت قرار بگیریم و من غیر از این چیزی را قبول ندارم و به نظرم کسانی که فیلمشان را به جشنواره داده‌اند و بعد می‌گویند برایشان جایزه یا نظر داوران مهم نیست، شوخی و مزاح می‌کنند و اصولاً تمامی‌مباحث و حتی جنگ‌هایی که به صورت رودررو و یا پشت پرده در جشنواره فیلم فجر شکل می‌گیرد نیز به دلیل همین اهمیت قضاوت است. من نیز از این قاعده مستثنی نیستم و دوست دارم فیلم به خوبی دیده شود. هرچند که می‌دانم فیلم‌های دیگر توان چند برابری را برای این مسئله خرج کرده‌اند و به نوعی ما آدم لاغر این ماجرا هستیم.

لطفا نظر خود را درباره این مطلب بیان نمایید

draggablePen