انتخاب صفحه
شماره 4946 - سه شنبه 22 مرداد 1398
شماره های پیشین:

ثبت ۱۱ میلیون تقاضا برای صدور دسته‌چک

مدیرکل نشر و ریالی بانک مرکزی با بیان اینکه، هر فرد در کل شعب یک بانک می‌تواند حداکثر یک دسته چک انفرادی و یک دسته چک اشتراکی صیادی داشته باشد، گفت: ۱۱ میلیون تقاضا برای صدور دسته‌چک ثبت شد. به گزارش مهر، با گسترش تعداد چک‌های برگشتی و اعلام آمارهای مرتبط با آن از سوی بانک مرکزی، سیاستگذار پولی به این فکر افتاد که اصلاح قانون چک را در دستور کار قرار داده و زمینه‌ای را فراهم آورد که با راه‌اندازی یک سامانه، نظارت دقیق‌تری بر روند صدور چک‌های بانکی و رسیدگی به دعاوی مرتبط با آن صورت گیرد. در واقع، هدف نهایی سامانه‌های طراحی شده از سوی بانک مرکزی از جمله چکاوک و سایر زیرسامانه‌های مرتبط با آن از جمله صیاد و سامانه استعلام پیامکی افزایش اعتبار چک در سطح جامعه، کاهش آمار چک‌های بلامحل و کاهش آسیب‌های اجتماعی و اقتصادی ناشی از افزایش صدور چک‌های برگشتی بوده است.پس از راه‌اندازی سامانه چکاوک از خردادماه سال ۱۳۹۴ و رونمایی از طرح ملی صیاد در ۲۸ شهریور ماه سال ۱۳۹۶ و راه‌اندازی موفق آن به همراه اصلاح رویه و روال صدور دسته چک و یکسان‌سازی مولفه‌ها و خصیصه‌های محتوایی و امنیتی چک در شبکه بانکی، آمار حاکی از بهبود فرآیند صدور، پذیرش و پردازش چک و کاهش درصد چک‌های برگشتی است. مسعود رحیمی، مدیر کل ریالی و نشر بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در گفتگو با خبرنگار مهر در خصوص بهبود جایگاه چک و روند آمار چک‌های برگشتی درکشور معتقد است:طبق بررسی‌های صورت‌پذیرفته، تعداد چک‌های برگشتی در سال ۱۳۷۸ بالغ بر ۲.۶۳ میلیون برگ بوده که با شیب صعودی، این رقم در سال ۱۳۹۰ به ۶.۳۷ میلیون برگ رسیده است و این آمار حاکی از رشد ۱۴۲ درصدی تعداد چک‌های برگشتی طی دوره مورد بررسی است. همین امر گواه بر ضرورت ایفای نقش بیشتر بانک مرکزی جهت ساماندهی به حوزه پرداخت با چک است. در همین راستا بانک مرکزی با یکسان‌سازی طرح، محتوا و ارتقا مولفه‌های امنیتی چک به منظور افزایش اعتبار آن از طریق ابلاغ شیوه‌نامه اقلام اطلاعاتی و محتوای فنی چک‌ها در بهمن ماه سال ۱۳۹۵ و از سویی دیگر اعتبارسنجی دقیق اهلیت دارنده دسته چک در زمان صدور، براساس قوانین و مقررات و سوابق مندرج در سامانه‌های اطلاعاتی اعتباری (چک برگشتی و تسهیلات و تعهدات) با رونمایی از طرح صیاد در شهریور ماه سال ۱۳۹۶ گام برداشت. همچنین با راه‌اندازی سامانه پیامکی از مهرماه سال ۱۳۹۷، امکان دریافت اطلاعات از سوابق چک برگشتی صادرکننده چک را برای ذینفعان مهیا کرد. در نتیجه این اقدامات نسبت تعداد و مبلغ چک‌های برگشتی در چکاوک از ۱۴.۳ و ۱۹.۹ درصد در اسفند ۱۳۹۵ به ترتیب به ۸.۸ و ۹.۴ درصد در اسفند ۱۳۹۷ رسیده و همچنین سهم چک‌های وصولی در مقایسه با چک‌های برگشتی از کل چک‌های مبادله‌ای با شیب تندی در حال افزایش است.
کاهش تخلفات مربوط
 به چک‌های بانکی 
صدور چک‌های بانکی و برگشت خوردن این چک‌ها در سه سال اخیر روندی کاهشی داشته که علت اصلی آن به اصلاح قانون چک و اعمال مقررات سخت‌گیرانه‌تر باز می‌گردد.بررسی آمار بانک مرکزی نشان می‌دهد که از سال ۱۳۹۵ به بعد از شمار چک‌های صادره کاسته شده اما به ارزش آنها افزوده شده است.در سال ۱۳۹۵ تعداد ۱۱۳ میلیون و ۴۷۷ هزار و ۷۰۰ چک عادی مبادله‌ای به ارزش ۶ میلیون و ۱۳۳ هزار و  ۸۳۷ میلیارد ریال صادر شد که از نظر تعداد معادل ۱۴.۹ درصد (۱۶ میلیون و ۸۴۸ هزار و ۴۸۷چک) و از نظر ارزش معادل ۲۲.۲ درصد (یک میلیون ۳۵۹ هزار و ۴۴۹ میلیارد ریال) برگشت خورد.بر این اساس، در سال ۱۳۹۶ تعداد ۱۱۳ میلیون و ۱۳۰ هزار و ۵۷ چک به ارزش هفت میلیون و ۴۸۸ هزار و ۶۱۹ میلیارد ریال صادر شده که از نظر تعداد ۱۵.۴ درصد (معادل ۱۷ میلیون و ۳۹۲ هزار چک) و از نظر ارزش ۲۱.۵ درصد (معادل یک میلیون و ۶۱۲ هزار و  و ۲۳۸ میلیارد ریال) برگشت خورده بود.همچنین در سال ۱۳۹۷ شمار چک‌های مبادله‌ای صادر شده به ۹۷ میلیون و ۲۵۳ هزار و ۶۰۰ چک به ارزش ۹ میلیون و ۴۵۰ هزار و ۸۳۳ میلیارد ریال رسید.میزان چک‌های برگشتی در سال ۱۳۹۷ از نظر تعداد به ۱۲.۷ درصد (معادل ۱۲ میلیون و ۳۲۸ هزار چک) و از نظر ارزش ۱۴.۵ درصد (معادل یک میلیون و ۳۶۹ هزار و ۴۲ میلیارد ریال) کاهش یافت.
افزایش استفاده از چک‌های رمزدار
در حالی که میزان صدور چک‌های عادی در سال‌های اخیر کاهش داشته، اما میزان صدور و استفاده از چک‌های رمزدار که دارای شاخصه‌های امنیتی قویتری بوده‌اند، افزایش داشته است.بر اساس آمار بانک مرکزی در سال ۱۳۹۵ تعداد ۱۰ میلیون و ۸۷۲ هزار و ۲۰۰ چک رمزدار صادر شده که شمار آن در سال ۹۶ به ۹ میلیون و ۲۴۰ هزار و ۳۰۰ چک و در سال ۹۷ به ۱۲ میلیون و ۵۷۳ هزار و ۸۰۰ چک رسید.
کارنامه وصول چک‌های بانکی
 در سال ۹۸
در فروردین امسال ۵ میلیون و ۳۷۵ هزار چکل مبادله ای به ارزش پنج میلیون و ۴۱۳ هزار و ۳۹۲ میلیارد ریال صادر شده که از نظر تعداد حدود ۹.۸ درصد و از نظر ارزش معادل ۱۰.۸ درصد آنها برگشت خورد.
در اردیهشت ماه هفت میلیون و ۲۰۴ هزار چک عادی مبادله‌ای در کشور صادر شده که ۹.۱ درصد مجموع آنها برگشت خورد. ارزش چک‌های برگشتی اردیبهشت ماه حدود ۹.۳ درصد ارزش کل چک‌های صادر شده در دومین ماه فصل بهار بود.در خرداد امسال‌ حدود ۶.۵ میلیون فقره چک عادی به ارزش حدود ٨٤٢ هزار میلیارد ریال در کشور صادر شد که افت ۹.۲ درصدی از نظر تعداد و کاهش ۱۵.۱ درصدی از نظر ارزش داشته است.در سومین ماه فصل بهار، در کل کشور حدود ٦١٧ هزار فقره چک به ارزشی حدود ٩٤ هزار میلیارد ریال برگشت داده شده است که نسبت به ماه قبل از نظر تعداد ۶.۱ درصد و از نظر مبلغ ۱.۲ درصد افزایش داشته است.
درباره چرایی کاهش استفاده از چک‌های بانکی و همچنین افت میزان چک‌های برگشتی، عوامل مختلفی سهم دارند که مهم‌ترین آنها اصلاح قانون چک است.در سال‌های اخیر، مقررات مربوط به اخذ دسته چک سخت گیرانه‌تر شده به طوری که قوانین جدید، سامانه‌ای یکپارچه را برای صدور دسته چک ایجاد کرده‌اند که طی آن اقدام به بررسی حساب و سوابق درخواست کنندگان دسته چک می‌شود.همچنین بر اساس قانون جدید چک، در صورت کمبود وجه در حساب صادرکننده چک، برای وی کد رهگیری صادر شده و سایر حساب‌های مرتبط به شاخص صادرکننده چک، مسدود می‌شود.

لطفا نظر خود را درباره این مطلب بیان نمایید

draggablePen