انتخاب صفحه
شماره 4947 - چهارشنبه 23 مرداد 1398
شماره های پیشین:

پیشنهاد

جواد لگزیان

پایان کار

شبح دلپذیر جامعه‏اى فوق پیشرفته با کامپیوترها و روبات‏هایى بر ما سایه ‏افکنده که طبیعت را در مسیر محصولات و خدمات جدید هدایت‏ مى‏کند. این ماشین‏هاى جدید عصر اطلاعات آرام و با کارآیى بى‏حد و حصرى دنیا را بر سرانگشتان ما اداره مى‏کنند و قدرتى بسیار به انسان‏ها براى کنترل پیرامون خود بخشیده‏اند.اما از سوى دیگر این انقلاب تکنولوژیک سبب شده است میلیون‏ها کارگر پیوسته از فرآیند اقتصاد حذف شوند و نیروى کار کوچک‏تر شود یا تجدید سازمان یابد یا ناپدید گردد! اما آیا این پایان کار کارگری به معنی مجلس ترحیمی‌برای طبقه کارگر است؟ جرمى ریفکین رییس بنیاد گرایش‏هاى اقتصادى در واشنگتن در کتاب «پایان کار، زوال نیروى کار جهانى و طلوع عصر پسابازار» با تحلیل یک‏ چنین شرایطى بر این باور است که ما در حال ورود به دوره جدیدى از بازارهاى جهانى و تولید خودکار هستیم، اما مسیرى که به اقتصاد بدون ‏کارگر رسیده ممکن است به پناهگاهى مطمئن یا دره‏اى وحشتناک پایان ‏یابد، باید گفت آینده در دستان ما و منوط به انتخاب و اقدام ما است. در تحلیل ریفکین رها شدن نیروى کار و استعداد این نیرو که بازار و دولت به آن نیازى ندارد مى‏تواند سرمایه‏اى اجتماعى پدیدآورد که جامعه مدنى نوینى را سازمان دهد که اقتصاد اجتماعی را پدید آورد و آوایی نو از دموکراسی را طنین افکند. نیروى اجتماعى جدیدى که ‏مى‏تواند از دولت و بازار خواستار آن شود تا بخشى از درآمدهاى عظیم ‏مالى خود را از اقتصاد عصر اطلاعات به ایجاد سرمایه اجتماعى و بازسازى زندگى مدنى کشور اختصاص دهد. ریفکین با خوش‌بینی از فعالیت نیروهای مردمی‌خودسازماندهی سخن می‌گوید که بی‌اعتنا به قوانین و مقررات اقتصاد بازار و دستگاه‌های بوروکراتیک دولتی خود به ویژه در مناطق جهان سوم وارد عمل شده اند و با خیزشی جانانه در راه جهانی سازی اقتصاد اجتماعی به پیش می‌روند: در اورانگى، شهرکى درحومه کراچى پاکستان، 28000 خانوار داوطلبانه در «برنامه آزمایشى‏ اورانگى» براى بازسازى 13000 کیلومتر مجراى فاضلاب زیرزمینى و ساختن بیش از 28000 آبریزگاه براى ساکنان محلى شرکت دارند. در هندوستان، انجمن خوداشتغالى زنان که اتحادیه زنان تهیدست در احمدآباد است، خدمات حقوقى مجانى را در اختیار زنان قرار مى‏دهد، مهدکودک تشکیل مى‏دهد و براى زنان دوره‏هاى آموزش نجارى، لوله‏کشى، حصیربافى و مامایى برگزار مى‏کند. در سریلانکا، جنبش سارودایا شارانادانا ‏7700 کارمند دارد و در بیش از 8000 دهکده فعالیت مى‏کند تا جمعیت‏ محلى منابع خود را بسیج کنند و جوامع خودکفایى را بیافرینند. طرح‏هاى این جنبش پیشرو شامل برنامه‏هاى تغذیه کودکان پیش‏دبستانى، کمک به معلولان و ناشنوایان و برنامه‏هاى آموزشى درآمدزا در رشته‏هاى خیاطى، تعمیرات ‏مکانیکى، چاپ و نجارى است در سنگال، کمیته مبارزه براى نابودى گرسنگی با 20000عضو به کشاورزان در بهبود تولید مواد غذایى به جاى صادرات آن‏ کمک مى‏کند. این گروه همچنین با دادن خدمات آموزشى به کشاورزان در بهبود کشت، آنان را یارى مى‏کند و تکنیک‏هاى ذخیره‏سازى غلات و نیز براى بهبود استانداردهاى باسوادى و بهبود بهداشت روستاییان برنامه‏هایى را اجرا مى‏کند.تاکید «جرمى ریف‏کین» بر اراده‌ای سیاسی که «جامعه مدنى» را سامان می‌دهد تا نیروى آن برای ایجاد اقتصاد اجتماعی در سطح جهانی را رهایی بخشد، جان کلام کتاب «پایان ‏کار» است. انتشارات اختران «پایان کار، زوال نیروى کار جهانى و طلوع ‏عصر پسابازار» نوشته «جرمى ریف‏کین» با ترجمه‏«حسن مرتضوى» را در 472 صفحه منتشر ساخته است.
 

لطفا نظر خود را درباره این مطلب بیان نمایید

draggablePen