انتخاب صفحه
شماره 5011 - سه شنبه 14 آبان 1398
شماره های پیشین:

لزوم استفاده از شاخص بهره‌وری به‌جای تحقق بودجه در شهرداری اصفهان

معاون اسبق مالی، پشتیبانی و منابع انسانی سازمان فناوری و اطلاعات شهرداری اصفهان درگفتگو با خبرنگار روزنامه مردم‌سالاری از اصفهان با بیان اینکه سازمان فاوا از دیرباز نه تنها یک سازمان تاثیر گذار نبوده  بلکه یک عامل بازدارنده نیز بوده است، گفت: سازمانهایی از جمله فاوا و البته دیگر سازمانهای شهرداری در واقع نیازی به پول ندارند چرا که پول نیاز آخرشان است؛ نیاز اصلی آنها مدیران لایق و متخصصی است که ظرفیت نیروی انسانی خود را بشناسند و از این ظرفیت برای حل مشکلات شهر استفاده کنند. امری که متاسفانه  در گذشته با مدیریت اقتدارگرای حاکم بر این سازمان و نتایجی که این سبک مدیریت بر این مجموعه بر جای گذاشته، باعث ناکارآمدی آن شده است. باعث تاسف است که نبود نگاه آموزشی، پژوهشی در این سازمان توسعه محور، از بیش از 14 سال پیش این سازمان را به جای راهبری در حوزه فناوری اطلاعات شهر و برداشتن گام‌های اساسی برای شکل گیری شهرهوشمند به مجموعه‌ای دلال، بدل نموده است. در تمام طول خدمتم با همه سختیها و موانعی که مدیرعامل قبلی مجموعه برایم فراهم می‌نمود، تلاش کردم تا ساختار مدیریتی این مجموعه را به مدیریت ناب تغییر دهم.
وی مبارزه با هدررفت‌ها و ارتباط بدون واسطه را اساس مدیریت ناب برشمرد و افزود:  در مدیریت ناب کارکنان اصلی ترین منابع یک سازمان هستند و با افزایش انگیزه مضاعف و شناسایی توانمندی‌ها و قابلیت‌هایشان و اعتماد به آنها در جایگاه‌های مناسب خود، سازمان پویایی لازم را خواهد یافت و دیگر نیازی به پیمانکاران پر هزینه نخواهد داشت.
 هادی زمانی در این گفتگو ادامه داد: در حال حاضر یکی از مباحث پر مناقشه‌ای که در شهر اصفهان بوجود آمده، بدهی‌های زیاد شهرداری اصفهان است و سوال اینجاست که این بدهی‌ها از کجا آمده و آیا از فعالیت‌های عمرانی صورت گرفته، ایجاد شده است؟ و یا اینکه نه واقعا بخش عمده‌ای از این بدهی‌ها هزینه‌های اضافی و غیر ضروری است و می‌شود جلوی آن را گرفت و اگر نباشد هم اتفاق و ضررخاصی نمی‌افتد؟
 زمانی در این خصوص افزود: درآمد‌های عمده یک شهرداری در دنیا در درجه اول از عوارض و در مرحله بعد از تراکم می‌باشد؛ در ایران شهرداری‌ها درصد کمی از مالیات بر ارزش افزوده نیز باید دریافت کنند که متاسفانه یا نمی‌کنند و یا به سختی جذب می‌شود؛ شهر‌هایی مثل پاریس و لندن عمدتا با عوارض اداره می‌شوند، به این معنی که شما بعنوان شهروند این شهر از خدمات شهرداری و امکانات شهر استفاده کرده و در مقابل ریحانه راهپیما

هزینه آن را به شهرداری پرداخت می‌کنید و شهرداری با این عوارض شهر را اداره می‌کند، تراکم (شهر فروشی) هم دارند اما خیلی کم، چرا که شهرداری‌ها تنها زمانی تراکم می‌فروشند که بخواهند در مسیر توسعه شهر قدم بردارند و به درآمد مازاد قابل توجهی نیاز داشته باشند اما این درآمد پایدار نیست و یک درآمد خطرناک است چرا که همیشه بازار مسکن رونق ندارد مانند ایران که این بازار با رکود مواجه شد و از رونق افتاد. البته دلایل فنی دیگری نیز بر خطرناک بودن این نوع درآمد دلالت دارند.
لزوم استفاده از مدیران توسعه محور
 برای توسعه زیر ساخت‌های شهر
وی اظهار داشت: قبل از دکترسقاییان نژاد، شهر اصفهان با ۷۵۰ میلیارد تومان عوارض و یک بخشی هم از تراکم اداره می‌شد و مشکلی هم وجود نداشت اما وی به جهت روحیه عمرانی که داشتند دو سوم از  درآمد شهرداری را به تراکم اختصاص داد و درآمد شهرداری را به ۳ هزار میلیارد تومان رساندند، تا اینجا می‌شود گفت حرکت خوبی است و شهرداری یک سیر صعودی داشته است اما مشکل از جایی شروع شد که در این مرحله و برای توسعه شهر، به مدیران توسعه محور نیاز بود و متاسفانه شهرداری به سراغ مدیران بیشتر سیاسی سوق پیدا کرد و حتی کمی هم فراتر از این مدیران فامیلی و رابطه‌ای. معروف بود در شهرداری بعضی مدیران بیشتر از شایستگی‌هایشان بر قدرت فامیل‌شان در شورا تکیه می‌کردند.
زمانی با اشاره به اینکه بخش عمده‌ای از مدیران دکتر سقاییان‌نژاد مدیران روابطی و سیاسی بودند بیان داشت: این مدیران عمدتا دارای مدرک دیپلم بودند و زمانی که وارد شهرداری می‌شدند مدرکی بالاتر از دیپلم و یا لیسانس نداشتند، البته زمانی که از شهرداری خارج شدند اکثرا دارای مدرک فوق لیسانس بودند.
وی به تاسیس معاونت برنامه‌ریزی، پژوهش و فناوری اطلاعات شهرداری اصفهان اشاره کرده و افزود: زمانی که این پول اضافه بوجود آمد، معاون وقت برنامه ریزی شهرداری با این تعبیر که هر سال نمی‌توانیم این پول را ذخیره کنیم، شاخصی با عنوان تحقق بودجه ایجاد و این پول را بین تمام سازمانها تقسیم نمود و به هر سازمانی حتی گاها بیش از آنچه که ظرفیت آن بوده است اختصاص داد تا هزینه کنند.
وی تصریح کرد: نکته قابل توجه این است که در این زمینه شهرداری حتی اگر دارای مدیران متخصص در حوزه عمران و با تجربه و خبره هم می‌بود باز هم این شاخص، بسیار خطرناک است، از این جهت که، عموم سازمانها و شرکت‌های بزرگ زمانی دچار بحران شده‌اند که درآمد‌های باد آورده داشته‌اند مثل شرکت بزرگ نوکیا که در اوج فروش و شکوهمندی خود ورشکسته شد و تمام مدیران بزرگ و با تجربه می‌دانند اگر درآمد سازمانشان از حد متعادل بالا برود قطعا سقوط خواهند کرد و در چنین شرایطی مدیریت لازم است، مدیریتی که نیازمند تخصص و تجربه می‌باشد؛ این در حالیست که این مهم با وجود مدیران غیر حرفه‌ای و غیر متخصص در این حوزه در شهرداری ایجاد شد.
 برای مثال در سازمان فاوا برای هزینه کردن این بودجه مدیرعامل وقت دستور داد تا همه کارها برون سپاری شود حال آنکه بسیاری از این فعالیتها توسط کارشناسان و متخصصان سازمان فاوا انجام می‌شد. آبروریزی قضیه ممیزی املاک حاصل همین تفکر است.
شاخص تحقق بودجه 
باعث ویرانی شهر اصفهان شد
 زمانی، ورود مدیران سیاسی و روابطی بجای مدیران خردمندی که چشم انداز آنها صد سال آینده و اولویت کارشان توسعه شهر باشد، عدم نگاه کلان به استان جهت توسعه زیر ساخت‌های شهر، بستن قراردادهایی با مبالغی هنگفت و معمولا چندین برابر مبلغ اصلی با پیمانکاران و هدر رفت میزان قابل توجهی از سرمایه‌های شهر  به دلایل برون سپاری نابخردانه  و بی توجهی به ظرفیت کارکنان  را از دلایل اصلی سوء مدیریت در شهر برشمرد و افزود: در نتیجه شهری که می‌تواند با ۷۵۰ میلیارد تومان اداره شود برای آن ۳ هزار میلیارد تومان هزینه می‌کنند و برای انجام کاری ۵۰۰ میلیون تومانی یک میلیارد تومان هزینه می‌شود، این در حالیست که اگر درآمدهای کلان دوران قبل با انتصاب مدیران با سواد، خردمند و مردم دوست همراه بود، توسعه شهر چندین برابر آنچه که امروز است خواهد بود. نکته مهم دیگر آن است که آیا تمام پروژه‌های عمرانی و فرهنگی که در آن زمان یا اکنون در حال انجام است لازم و ضروری است؟  
 وی تصریح کرد: شاخص تحقق بودجه توسعه‌ای گران و پر هزینه در شهر ایجاد کرد و اثرات منفی بر جای گذاشت که تنها با صرف هزینه مضاعف اصلاح می‌گردد.
زمانی در این خصوص افزود: شاخص تحقق بودجه باعث شد تا تمامی هزینه‌ها در شهر افزایش پیدا کند و نهایتا این هزینه از جیب مردم خارج شود؛ با اجرای این برنامه در واقع از توانمندی کارمندان استفاده نخواهد شد و در نتیجه همه چیز در شهرداری برون سپاری می‌شود، به دو دلیل، یکی عدم تجربه، کفایت و تخصص کافی مدیران شهرداری و دوم اینکه هر چه زودتر به بودجه برسند.
وی با توجه به اینکه شاخص ارزیابی در علم مدیریت، بهره‌وری است بدین معنی که کار بیشتر با هزینه کمتر، گفت: پس این روند با این بازتاب و نتیجه قطعا تحقق بودجه نیست بنابراین این برنامه شاخص تحقق بودجه ای را که مجموعه معاونت برنامه ریزی دکتر سقاییان نژاد بنا نهادند باعث شد تا اگر توسعه‌ای هم در شهر اتفاق بیفتد برای شهر و شهروندان بسیار گران قیمت تمام شود.
زمانی ادامه داد: این در حالیست که بیش از یک دهه پس از کناره‌گیری اصولگرایان و سر کار آمدن اصلاح‌طلبان باز هم شاهد تغییر و تحولی در ساختار شهر نبودیم چراکه دکتر نوروزی از طرفی به مدیریت صرفه‌جویی هزینه معتقد است و باید از هزینه‌های اضافی جلوگیری شود اما از طرف دیگر همچنان شاخص ارزیابی در شهرداری، تحقق بودجه است و همچنان در آخر سال برای ارزیابی از مدیر می‌پرسند چقدر هزینه کرده‌اید اما نمی‌پرسند عملکرد و بهره‌وری شما در شهرداری چه بوده است؟ 
لزوم جلوگیری از هدر رفتها 
و استفاده از ظرفیت نیروی انسانی در سازمان‌ها
وی گفت: سازمانها بوجود آمده‌اند تا به نیازهای مخاطبان خود پاسخ دهند و مدیری که در راس این سازمان قرار می‌گیرد برای آنکه بتواند پاسخگوی این نیازها باشد، نیازی به پول ندارد و در حقیقت پول آخرین نیاز آن است چراکه باید از پتانسیل و ظرفیت نیروی انسانی خود بهره ببرد و از کارمندان خود استفاده کند؛ ما در مدیریت اقتدارگرایانه و مدیریت‌های کلاسیک ۵۰ درصد منابع سازمان را انسانی و ۵۰ درصد دیگر را منابع مادی قلمداد می‌کنیم. در مدریت استراتژیک این درصد به 70 و 30 تقلیل می‌یابد اما در مدیریت ناب صددرصد منابع یک سازمان نیروی انسانی آن است و در حقیقت این کارکنان هستند که ظرفیت‌های مادی را به نتایج مطلوب و ارزشمند بدل می‌کنند. در واقع این نیروی انسانی است که ارتباط برقرار می‌کند، مشکلات را حل و در نهایت به خلق ثروت می‌پردازد، بنابراین با تکیه بر این مسئله می‌توان نتیجه گرفت سازمانهایی از جمله فاوا و البته دیگر سازمان‌های شهرداری در واقع نیازی به پول ندارند چرا که پول نیاز آخرشان است و در واقع نیاز اصلی آنها مدیران لایق و متخصصی است که ظرفیت نیروی انسانی خود را بشناسند و از این ظرفیت برای حل مشکلات شهر استفاده کنند.
معاون اسبق مالی و اداری سازمان فناوری و اطلاعات شهرداری اصفهان شرط اول در مدیریت ناب را مبارزه با هدر رفت‌ها  و دوم استفاده از ارتباطات و ظرفیت‌های نیروی انسانی دانست و افزود: شهر اصفهان از دیدگاه علمی برای اداره شدن به اندازه لازم بودجه دارد و بیش از این هم نیاز ندارد لذا در حال حاضر اولین کاری که دکتر نوروزی برای اداره درست شهر ملزم به انجام آن است، الزام  معاونت برنامه‌ریزی بر حذف شاخص تحقق بودجه و تعریف شاخص بهره‌وری جهت ارزیابی سازمان‌ها و مناطق شهرداری است؛ در حال حاضر بدلیل اینکه بخش عمده‌ای از شهر به دست شهرداری اداره می‌شود، سازمان فن آوری و اطلاعات شهرداری اصفهان با تعامل و همگرایی درست بین دستگاه‌های اجرایی و جلب اعتماد آنها می‌تواند باعث کاهش هزینه‌های کل سازمانها و نه فقط شهرداری بشود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: به عنوان مثال تمامی سازمانها با هزینه‌های کلان  برای خود دیتا سنتر ایجاد می‌کنند در حالیکه وقتی شهرداری دارای دیتا سنتر قوی و نیروی انسانی توانا در این عرصه است، سازمان‌های دیگر می‌توانند بجای صرف این هزینه با مبلغی اندک، مشکل ذخیره سازی اطلاعات خود را حل کنند؛ در این صورت شهر متمرکز می‌شود و در نتیجه هم به شهر هوشمند نزدیک تر می‌شویم و سازمان فاوا نیز می‌تواند برای خود درآمد زایی کند.

لطفا نظر خود را درباره این مطلب بیان نمایید

draggablePen